W Toruniu, w cieniu krzywej wieży, planetarium pachniało kurzem i ozonem po deszczu. Siedemnastoletnia Matylda, wnuczka zegarmistrza, sprzątała zmęczone zaplecze po głośnej Nocy Nauki. W kartonie po starych projektorach znalazła zegarek kieszonkowy dziadka, ciężki i oporny. Na tarczy jedna minuta była pęknięta, jakby szkliwo nosiło delikatną, żywą rysę. Janek z koła robotycznego kręcił się obok, udając, że liczy żarówki w suficie. — Wgniotło ci czas? — rzucił półżartem, widząc jej skupienie i niepokojący blask szkła. Nauczyciel fizyki, pan Rylski, poprosił, by zostawili pendulum Foucaulta na noc w spokoju. Matylda jednak zauważyła grawer na kopercie: Nie cofaj; napinaj w sobie jutro. O dwudziestej drugiej dwadzieścia dwie nacisnęła przycisk, tylko na próbę, nasłuchując jak zegarek oddycha. Wahadło na sali zawisło na ułamek sekundy, a potem drgnęło wbrew oczekiwaniom. Kurz zatańczył spiralą, projektor gwiazd mrugnął i pokazał niebo z inną gęstością światła. Pęknięta minuta rozżarzyła się mlecznie, a wskazówki zawyły cichym, metalowym vibrato. — To nie jest normalne rezonowanie — szepnął pan Rylski, wyciągając rękę, lecz zawahał się. Matylda odsunęła zegarek i dostrzegła wewnątrz rysunku małe cyfry: 19•06•1963, plus skromne współrzędne. — Tego już nie dotykaj — ostrzegł Janek, bo w drzwiach zamigotał błękitny sygnał ochrony. — Ja pogadam — rzucił pan Rylski, biorąc plakietkę, a Matylda czuła napięcie jak sprężynę. Zamiast zamknąć kopertę, dokręciła koronkę do końca i usłyszała dźwięk jak pękające szkło. Linie na posadzce rozjechały się z cichym kliknięciem, dopasowując się do rysy na tarczy. Drzwi techniczne otworzyły się same, a za nimi nie było zwykłego korytarza planetarium. Widzieli plakaty drukowane farbą, hasła z dawnych lat i zegar, który uparcie tykał wolniej. Z zewnątrz dobiegał dźwięk silników innej epoki oraz język, niby polski, lecz nieco twardszy. Trzask syreny ochrony odbił się daleko, jakby zgubił drogę, i wszystko zadrżało. Zanim Matylda postawiła krok, powietrze rozcięła chłodna smuga światła i szept: Wróciłaś, wreszcie. Janek chwycił ją za kurtkę, lecz materiał przesunął się jak w wodzie. — Nie wchodź, to może cię rozmazać — powiedział, a jego głos zabrzmiał podwójnie. Pan Rylski wrócił z ochroniarzem, lecz obaj patrzyli prosto przez drzwi, jakby ich nie było. Zegarek uderzał w serce rytmem wstecz, każda sekunda budziła smak metalu na języku. W smudze światła zarysował się cień, smukły profil kobiety i charakterystyczny pieprzyk nad ustami. Matylda przypomniała sobie zdjęcie z warsztatu dziadka, podpisane: 'Próba I — kopia, lipiec'. Cień poruszył wargami i wypowiedział jej nazwisko tak, jakby je dopiero wymyślił. Światło pękło na dwie drogi, a wahadło zawisło między nimi jak wskazówka. Matylda zacisnęła palce na koronce i przesunęła stopę w stronę szczeliny.