Gdy pierwsza gwiazda próbowała przebić się przez mleczną zasłonę chmur nad Krakowem, Lena stała w bramie starej kamienicy na Kazimierzu i wciągała w płuca wilgotne, mroźne powietrze. Śnieg nie był bajkowy, raczej lepki i ciężki, ale dachy i rynny przykrywała biała linia, jakby ktoś obrysował miasto kredą. W oknach na drugim piętrze, tam gdzie kiedyś mieszkała babcia Zofia, migotały świece. Nie wiedziała, czy to dobrze, czy źle, że pamięta każdy szczegół: chropowaty dźwięk klucza w zamku, zapach goździków wetkniętych w pomarańcze, skrzypienie schodów o określonych porach dnia. To miała być pierwsza Wigilia bez babci. Lena wróciła do mieszkania tylko dlatego, że tak głupio byłoby spędzać wieczór samotnie, w wynajętej kawalerce na drugim końcu miasta. A tu, w tej kuchni z nieco krzywymi kafelkami i futryną pamiętającą inne zimy, wciąż stał kredens z białą koronką, a w środku leżał opłatek, jakby ktoś go naszykował i wyszedł po świeże pieczywo. Wkładając torbę z barszczem, uszkami i makowcem na stół, Lena pomyślała o tym, co znalazła rano w skrzynce na listy. Zwykła kartka pocztowa, wypłowiała, z widokiem Krakowa w śniegu. Tyle że znaczek był sprzed lat, a stempel z datą, której dobrze się nie dało odczytać, wyglądał, jakby przetarł się od czekania. Odwróciła kartkę kilkanaście razy tego dnia. Pismo było staranne, nieco staroświeckie. Zaledwie kilka zdań: Lena, Wigilia o północy. Słuchaj zegara w korytarzu. Jeśli usłyszysz trzynasty dzwon, idź na strych. Zostaw puste miejsce i nie gaś wszystkich świateł. Nie było podpisu. Nie było też żadnej dodatkowej wskazówki, czy to żart, czy pomyłka. Ktoś musiał wiedzieć, co znaczył dla nich zegar. Stary, wysoki jak dziecko, z ciężkim wahadłem wybranym przez dziadka, od lat wyznaczał rytm w mieszkaniu Zofii. Przestał tykać wiosną, mniej więcej wtedy, gdy babcia zasnęła po raz ostatni. Od tamtej pory stał, jakby obrażony na świat. Nikt go nie naprawiał. — Ktoś się bawi — mruknęła do siebie Lena, nalewając barszcz do garnka i układając talerze. — Albo chce ze mnie zrobić głupią. Mimo to położyła na stole dodatkowy talerz, zsuwając delikatnie sianko pod biały obrus. W oknie zawiesiła papierowy łańcuch, dokładnie taki, jakie kleiła z babcią jako dziecko, choć papier dziś był droższy, a czas uchwytny jak oddech. Z głośnika starego radia sączyło się ciche granie. Nikt nie przychodził, nikt nie dzwonił. Sąsiedzi pewnie śpiewali kolędy. Pan Staszek z trzeciego piętra oparł mop o poręcz już przed południem i życzył Lenie spokoju; teraz pewnie kroił karpia u siostry w Prokocimiu. Kiedy zegary w kościołach zaczęły oznajmiać wieczór pasterek, Lena usiadła w fotelu przy oknie i wzięła do ręki kartkę. Nie potrafiła się nie uśmiechnąć: śnieg na fotografii wyglądał idealnie, tak jak powinien wyglądać śnieg na pocztówkach, niezależnie od rzeczywistości. Poczuła, że robi jej się ciepło w dłonie, jak wtedy, gdy babcia przykrywała je swoją chustą, śmiejąc się, że Lena zawsze marznie. A jednak coś w tych kilku zdaniach trzymało ją w nieznanej czujności. Poszła do przedpokoju i stanęła przed zegarem, opierając palce o drewniany front. Był niemy, zimny jak mur. W półmroku korytarza cisza unosiła się jak śnieg, który wchodził do środka na butach. Minęła kolacja. Zjadła po trochę z każdego dania. Przytrzymała w dłoni opłatek, mówiąc kilka słów tylko do siebie i do zdjęcia Zofii w ramce na kredensie. Może to było śmieszne, a może konieczne. Zostawiła puste miejsce nietknięte. Świece paliły się powoli, kapiąc woskiem na spodeczki po filiżankach, bo babcia nigdy nie lubiła świeczników. Pamiętała o wszystkim, jakby ktoś szeptał jej do ucha. Nie gaś wszystkich świateł. Około jedenastej przeszła z kuchni do korytarza. Zegar wciąż milczał, wahadło nieruchome, jak zawieszone w czasie. Zapaliła małą lampkę, tę z kloszem w kwiaty, bo tak było przytulniej i mniej samotnie. Wzięła ze stolika latarkę, na wszelki wypadek. Myśl o strychu była nonsensowna, ale jak to bywa z nonsensownymi myślami — nie chciała zniknąć. Miała w głowie fragment opowieści Zofii o wigiliach, kiedy w wojenne zimy ktoś stukał w dach, a ludzie wymieniali się opłatkiem po cichu, przy świecach, słuchając, czy nie idzie żandarm. Tuż przed północą coś się zmieniło. Najpierw Lena poczuła to w powietrzu: jakby mieszkanie wzięło nieco głębszy oddech. Potem do jej ucha dotarło ciche, prawie niewidzialne tik… tik… tik. Zatrzymała się, niepewna, czy to radio, czy wyobraźnia. Ale to nie było radio. To bił zegar. Najpierw powoli, z trudem, jak starzec podnoszący się z krzesła, potem pewniej, z każdym wahnięciem odzyskując dawne tempo. — Niemożliwe — wyszeptała, choć nikogo prócz niej nie było. Stanęła naprzeciw wysokiej skrzyni zegara, patrząc na jego ciemne, wypolerowane drewno. Wskazówki zbliżały się do dwunastki, a wahadło sunęło, zamiatając półmrok w korytarzu. Gdy nadeszła północ, metalowe serce rozległo się w mieszkaniu czystym, nosowym tonem. Lena zaczęła liczyć. Jeden. Dwa. Trzy. Dwunasty dźwięk odbił się od marmurowych schodów klatki i uciekł ku oknom, za którymi padał gęsty śnieg. A potem, choć wszystko już powinno ucichnąć, do jej uszu dotarł jeszcze jeden ton. Trzynasty. Długi, jakby powietrze nie chciało go wypuścić. Przeszedł jej po plecach dreszcz nie z zimna, lecz z gwałtownego zdziwienia, które nie ma słów. Kartka w jej kieszeni zadrżała, choć to pewnie tylko palce. Wzięła latarkę i klucz do drzwi strychowych, który leżał zawsze w tej samej miseczce na kredensie, pod pękiem wstążek i plikiem rachunków. Korytarz wyszedł z cienia lampkami choinkowymi z sąsiednich drzwi, przystrojonych złotą bibułą. Drabina na strych była chłodna, metalowa, ze śladami farby na szczeblach. Lena wspięła się ostrożnie, słysząc skrawki kolęd z daleka i skrzypienie desek gdzieś ponad głową. Drzwi strychowe z ciemnego drewna miały wyblakłą tabliczkę z napisem Wierzbiccy. Przylgnął do niej zapach kurzu, starego drewna i jabłek, które zawsze leżakowały w skrzynkach po jesieni. W latarce światło było wąskie jak korytarz wspomnień: sznury, na których kiedyś suszyło się pranie, stojak z nieco wytartym pledem, pudła z zabawkami, których już nikt nie używał. Po lewej ścianie kokardą wisiała wstążka, ta sama, którą babcia wiązała paczki. Tuż przy drzwiach do ich boksu, z numerem czternaście, widać było ślady czyichś butów w świeżym pyle. Nie mogła tego zignorować. — Halo? — odezwała się cicho, choć natychmiast wydało jej się to absurdalne. Kto miałby tam być? Kot? Przeciąg? Klucz wszedł w zamek z oporem, jakby mieszkał tam długie tygodnie w samotności i nie chciał już nikogo wpuścić. Lena odsunęła zasuwę i uchwyciła zimną klamkę. W świetle latarki zobaczyła, że na metalu osiadł miękki pył, a jednak tuż przy krawędzi ktoś jakby otarł go rękawem. Serce waliło jej szybciej niż tykanie zegara na dole. Nad dachami rozległy się dalsze dzwony miasta, spóźnione, niesynchroniczne. Świat jak zwykle robił swoje, a Lena stała między piętrem a niebem, przy drzwiach do skrytki z przeszłością, której nie potrafiła sobie wyobrazić. Przełknęła ślinę, pomyślała o puste miejsce zostawione przy stole, o kartce bez podpisu i o trzynastym tonie, który nadal dźwięczał jej w uszach. Zamierzała nacisnąć klamkę i otworzyć na raz, szybko, zanim strach zdąży się rozwinąć. I wtedy poczuła wyraźny, niewątpliwy ruch. Klamka po drugiej stronie drgnęła, jakby czyjaś dłoń, niewidoczna w ciemności, w tym samym momencie próbowała otworzyć drzwi od środka.