O świcie fjord iskrzy się jak klinga świeżo wypolerowanego miecza. Zimny wiatr niesie zapach smoły, ryb i dymu z długiej hali, gdzie ktoś właśnie dorzuca do ognia świeże szczapy. Rwące się chmury przyczepiają się do szczytów i pękają, odsłaniając pas jaśniejącego nieba. Na palcach skradam się po mokrym trapie, po to, by nie zbudzić dziadka Halvarda. Nie dlatego, że się go boję. Raczej dlatego, że byłby dumny — a ja nie chcę, by to widział. Nie dzisiaj, kiedy dłonie mam nadal w żyłkach smoły, a kieszeń wysypuje się wiórami. Lubię to uczucie: jakby z każdego wióra rodził się nowy fragment opowieści. Dziadek zawsze mawia, że drzewo pamięta fale, choć nigdy ich nie dotknęło; my tylko wydobywamy z pnia kształt, który czekał w środku. — Eira! — rozlega się szept, chrapliwy jak krakanie kruków. — Chodź! Zobaczysz sama. To Rurik. Starszy o rok, zawsze o pół kroku przede mną. Stoi na skraju skały i macha do mnie energicznie. Obok niego, na płochliwym wietrze, tańczy czarny pióropusz — kruk, który przyzwyczaił się do naszej osady i do resztek suszonego łososia. Mówimy na niego Mrok. Może kiedyś należał do kogoś, kto zna się na znakach bogów; teraz należy do brzegu, gdzie łodzie chrapią w uwięzi lin. — Co takiego? — pytam, już czując, że Rurik nie ściągnąłby mnie tu bez powodu. — Patrz w stronę zatoki. Tam, gdzie czarny kamień robi cień. Wzrok przyzwyczaja się do słonej łuny. Woda faluje spokojniej niż zwykle; morska trawa, ciężka od rosy, wisi jak włosy starej wiedźmy. I wtedy to widzę: na obrzeżu zatoki coś się wyłania z mgieł. Niska sylwetka. Jedno żagielko zwinięte w ciasny pakiet. Ostry dziób z wyżłobioną łuską smoka. Drakkar. — Wracają? — szepczę, bo nagle robi mi się ciepło pod skórą. — Przecież Jarl Sten wyruszył przed trzema dniami. Za wcześnie. — Nikt nie wraca. — Rurik mruży oczy. — Spójrz uważniej. Patrzę. Łódź płynie, choć nikt nie siedzi przy sterze. Wiosła tkwią w dulczynach, ale poruszają się lekko, jakby coś je dotykało od spodu. Gdy słońce wysuwa się wyżej, dostrzegam, że na deskach połyskuje coś białego. Myślę: sól. Potem: pióra mew. Dopiero po chwili rozumiem, co to jest. Szron. — W środku lata — mówię. Zbyt cicho, by ktokolwiek poza mną to usłyszał. Rurik już zbiega po ścieżce, cicho jak lis. Ja — za nim. Kamienie są zimne od rosy, dłonie pachną sosną. Kiedy wybiegamy na piaszczysty cypel, drakkar jest już tak blisko, że słyszymy lekkie stukanie drewna o drewniane dziąsła falochronu. Nikt nie macha chorągwi, nikt nie krzyczy, nie śmieje się, nie prosi o rzut liny. Dziadek Halvard pojawia się jak duch z mgły, cały w szarym wełnianym płaszczu, wciąż zaspany, ale oczy ma jasne i twarde jak kołki od steru. — Linę! — warczy, a my oboje łapiemy za zwinięty kłębek. — Spokojnie, dzieciaki. Nie ma tu nic ponad drewno i wodę. Chyba że jest — dodaje po chwili, ciszej. Łódź osiada przy brzegu. Sznur skrzypi. Wiosło stuka o burtę. Podchodzę pierwszy raz tak blisko i wzdycham, bo drewno jest piękne: ciemne od smoły, z jasnym pasem po bokach, gdzie ktoś naciął wzory. Runy. Płytko, ale pewnie. Niektóre rozpoznaję — dziadek wmawiał mi, że każde dziecko musi umieć poprosić o łaskę bogów, nawet jeśli nie umie jeszcze dobrze trzymać dłuta. Albo ktoś się śmiał, albo ostrzegał. Bo znaki układają się w krótkie słowa, poszarpane, jakby cięte nożem w pośpiechu. F, r, ąbany krzyżyk jak sęk. — Nie dotykaj — mruczy Halvard, kiedy już wyciągam palec, by po nich przejechać. — Jeszcze nie. Rurik wspina się na burtę i zawiesza nad nią jak kot. Mrok ląduje na dziobie i przechyla głowę, patrząc na nas jednym okiem. Jego pazury stukają o drewno krótkim, nerwowym rytmem. — Ktoś musiał przybić — powtarza Rurik. — To nie jest łódź duchów. — Każda jest odrobinę — mruczy dziadek, ale to tylko takie jego powiedzenie. Nie wierzy w rzeczy, które nie zostawiają śladów. Śladów tu jest sporo. Pijany taniec liny z kolcami soli, odbicia echo na wiośle. I jeszcze coś: mała, mokra smuga prowadząca od środka pokładu do sterówki. Jakby ktoś wlókł tam worek. Jakby coś wyciekło. — To woda — mówię, choć serce podpowiada mi inne słowo. — Więc wylejemy — oznajmia Halvard. — I zobaczymy, co się przyplątało. Wskakuje na pokład, ja za nim, Rurik już tam jest. Deski skrzypią pod butami. Tu, w głębi łodzi, jest chłodniej. Powietrze przypomina mi zimę: ostre, pachnące wrzosem i metalem. Pod palcami czuję oddech fibr i sęków, stare mądrości sosny, której ktoś kiedyś słuchał cierpliwiej niż ja teraz. — Spójrz — Rurik wskazuje na wiosła. — Widzisz? Widziałam szron wcześniej, ale teraz z bliska jest jak piórka szkła. Osadza się na brzegach piór wiosła, jak gdyby ktoś wydmuchał go z płuc. Dotykam kciukiem. Chrupie i natychmiast topnieje. Zostawia zimno aż do kostek. — Ktoś musiał tu trzymać lód — mówię głupio, a Rurik prycha. — Lód nie wychodzi na spacer po wiośle. Dziadek pochyla się nad bakiem. Tam, gdzie zazwyczaj leżeć powinna sieć, przykryta płótnem, widzimy ciężką skrzynię. Żelazne okucia pokryte nalotem, jakby ktoś polał je mlekiem i zostawił na noc. Kłódka. O, tę znam: zrobił ją kowal Torbjörn, bo ma tę krzywą bliznę na żyłce żelaza, którą rozpoznałabym wszędzie. — Nie otwieraj — mówi Halvard, choć widzi, jak czekam na jego zgodę. — Najpierw sprawdzimy, czy łódź nie ma dziur. Ale łódź nie ma dziur. Ma tylko pół kubła wody, którą szybko wylewamy na zewnątrz. Na dnie coś chrzęści, jak drobny żwir. Podnoszę brwi, zagarniając to dłonią: to nie kamyki. To drobne, okrągłe kawałki kości, gładkie jak paciorki. Pomiędzy nimi błyska coś srebrnego. — To nie nasze — Rurik marszczy nos. — Nikt nie zabiera do łodzi żużlu z cmentarza. Nie odpowiadam. Bo już wiem, że to, co błysnęło, to runiczny żeton. Malutki, z wcięciem na kciuk, jakby ktoś często go obracał w dłoni. Wyryty znak jest prosty: dwie pionowe kreski, które schodzą się jak psie kły. Nie widziałam go wcześniej w naszych talizmanach. — Co tu zostawił Jarl Sten? — pytam, chociaż w głębi serca wcale nie chcę, by ktokolwiek odpowiadał. Dziadek Halvard prostuje się i spluwa przez ramię, jakby to miało odpędzić zły urok. Nie lubię, kiedy to robi. Ale ten odruch mówi mi więcej niż sto słów. — Nie wiem — mówi. — I nie lubię nie wiedzieć. Zawołamy bogów, zanim zajrzymy pod to płótno. Mrok kracze przeciągle, a wiatr przenosi to krakanie na wodę jak cienką strunę. Zanim dziadek zdąży zawiązać paciorki na sznurze, coś uderza w burtę od zewnątrz, twardo, jak kamień. Odruchowo odskakuję, a moja ręka trafia na szorstką krawędź pokładu. Na falach, obok łodzi, kołysze się coś, co wygląda jak oderwane pióro wielkiego ptaka. Nie jest to pióro. To wąski fragment deski pokryty rycinami, cienkimi jak włosy. Podnoszę go, zanim ktoś mnie powstrzyma. Linie na drewnie tworzą mapę. Nasza zatoka zaznaczona jest kropką, a w głąb fiordu pnie się cienka kreska, kończąca się krzywym symbolem, który nie przypomina żadnej z run, jakie znam. Tuż przy nim ktoś narysował oko. Duże, otwarte, bez powiek. — Uważaj! — syczy Rurik, dostrzegając to, co ja: świeża rysa na okuciu skrzyni, jakby ktoś próbował ją zerwać nożem. — Ktoś tu grzebał. — Nie byłbym sobą, gdybym nie zapytał, kto. — Dziadek marszczy brwi. — Eira, odłóż to drewienko. Rurik, stój po mojej lewej. Jeśli coś wyskoczy, nie dotykaj. Najpierw patrzymy, potem pchamy. Śmieję się krótko, choć śmiech kisi się w gardle. — Przecież zawsze mówisz: „Najpierw dotykaj, żeby wiedzieć, gdzie patrzeć”. — Dzisiaj robię wyjątek — odpowiada, zbyt szybko. Podchodzę do skrzyni. Palce same odnajdują zimno na żelaznej kłódce. Kiedy zdejmuję zeń warstwę szronu, powietrze wokół nas robi się cięższe, jakby ktoś rozpiął niewidzialny worek z mgłą. Rurik zagryza wargę, ale nie odwraca wzroku. Mrok skacze na wanty i odwraca się plecami do nas, jakby wolał nie widzieć. — Nie będziemy łamać kłódki — mówi Halvard. — Pobłogosławimy. Poprosimy o światło. Wypowiada stare słowa. Nie te, które słychać na ucztach, ale te ciche, którymi nasi dziadkowie układali żagle do snu. W odpowiedzi nic się nie dzieje. Ogień w żelaznej misie na pomoście trzaska jak zwykle, mewy drą się, woda uderza w burtę w swoim rytmie. Odchylam płótno leżące na skrzyni, by choć zajrzeć na boki. Pod nim powietrze pachnie metalem i mchem. Na samym rogu dostrzegam coś, co sprawia, że krew szybciej przebiega mi przez żyły: skrawek skóry. Nie ludzkiej — wyprawionej, spiętej rzemykiem. Na niej, tuż przy zagięciu, złamany znak spirali. — Eira... — ostrzega dziadek. — Tylko spojrzę — obiecuję, choć obietnica smakuje jak sól. Wtedy czujemy to wszyscy naraz: bardzo delikatne drżenie desek pod stopami. Jakby łódź westchnęła. Świszczący, ledwie słyszalny ton rozchodzi się po żebrach drakkara, a kłódka na skrzyni wydaje dźwięk tak cichy, że można by pomylić go z oddechem. — Słyszałeś? — Rurik patrzy na mnie wielkimi oczami. Zanim odpowiem, coś od środka skrzyni uderza raz, krótko, zdecydowanie. Żelazo kłódki podskakuje, a powietrze wokół nas na moment staje się tak zimne, że z ust wydobywa nam się biały dym.