Na Wydziale Stomatologii pachniało miętą, eugenolem i ciepłym plastikiem, jak zawsze po całym dniu pracy autoklawów. Korytarz oświetlały zimne lampy; plakaty „Noc Zdrowych Uśmiechów” falowały cicho od przeciągu. Na stolikach równo ułożono szczoteczki soniczne i manualne, nici dentystyczne, wyciorki do aparatów i małe listki z instrukcjami: dwa razy dziennie przez dwie minuty, pasta z fluorem 1450 ppm, nić raz dziennie, nawyk zamiast przymusu. Lena wyjrzała zza zasłony gabinetu nr 3 i odgarnęła włosy w kuc. Czuła w ustach świeżość po płukance, ale w kieszeni bluzy brzęczał jeszcze minutnik ustawiony na dwie minuty, przyzwyczajenie, które przerodziło się w odruch. Zsunęła zęby po zewnętrznej ściance przezroczystego alignera – cienkie plastikowe łuki kliknęły o szkliwo – i schowała je do etui. Bez nich jej uśmiech wydawał się o pół tonu inny, bardziej młodzieńczy, mniej wytrenowany. – Gotowa? – Mikołaj wypłynął zza drzwi pracowni radiologicznej, z uśmiechem błyszczącym metalicznie. Jego stały aparat połyskiwał jak drobny mechanizm – łuki, zamki, ligatury. Miał przy pasku irygator przenośny, z którego ledwo co kapnęła kropelka na posadzkę. – Zanim goście się zlecą, pokażę wam coś – zawołała dr Zofia Wierzbicka, opiekunka koła, szczupła i zawsze nienagannie spokojna, choć dziś w oczach miała iskrę jak wtedy, gdy przychodziły nowe gadżety. Podniosła z wózka niewielką kamerę z filtrem i wycelowała w stojący na blacie model szczęki. – Biofilm. Pod tym światłem świeci jak fioletowa mgła. Nie żeby kogoś straszyć. Chodzi o to, by zobaczyć to, co zwykle jest niewidzialne, zanim zamieni się w kłopot. Lena lubiła to, jak w głosie dr Zofii „problem” stawał się „kłopotem”, czymś, co można wyprzedzić i nad czym da się zapanować. Nie znała drugiej osoby, która potrafiłaby mówić o płytce nazębnej jak o chmurze, którą można rozpędzić oddechem i szczotkowaniem. Wieczór toczył się rytmem pokazów: studenci świecili lampami, tłumek kręcił się między gabinetami, dzieci pstrykały zdjęcia swoich zębów smartfonami, dorośli pytali o fluor i o to, czy irygator może zastąpić nić. Lena i Mikołaj pomagali – ona tłumaczyła, jak prowadzić szczoteczkę pod linią dziąseł, on demonstrował wyciorki na miniaturowych modelach zamków. Co jakiś czas zaglądali do łazienki, by zmyć z ust resztki tabletek wybarwiających płytkę, które rozdawali ciekawskim. Kiedy tłum trochę się przerzedził, dr Zofia skinęła im, żeby podeszli: – Spróbujcie na sobie. Żeby wiedzieć, co widzą goście – podała im po pół tabletki barwiącej. – Potem od razu mycie. Nie oszukujcie na czasie. Tabletka rozpuściła się słodko-kwaśno. Mikołaj roześmiał się bezgłośnie, bo język miał już granatowy. Lena rozsmarowała barwnik końcówką języka po wszystkich zębach, zgodnie z instrukcją. Potem stanęli przed kamerą. Na ekranie Lena zobaczyła własny uśmiech jakby w innej galaktyce. Tam, gdzie sięgnęła dokładnie szczoteczka, szkliwo było czyste, neutralne; w zakamarkach przy trzonowcach mienił się fiolet. U siekaczy po stronie policzka, gdzie zwykle pędziła, pojawiły się drobne obłoczki. Nie było tego dużo, ale zobaczyć swoje nawyki w świetle ultrafioletu było jak dostać od lustra kartkę z uwagami na marginesie. – Nieźle – mrugnęła dr Zofia. – A ty, Mikołaj? Na zdjęciu Mikołaja, obok typowych „cieni” wokół zamków i pod łukiem, wykwitły drobne, spiralne zawijasy. Były jak miniaturowe galaktyki przyklejone do metalowych powierzchni. Układały się w rytm, którego Lena nie potrafiła nazwać, a jednak… znała go. – Widzisz to? – zapytała, ściszając głos. – Ten motyw. Jak na rampie przy skateparku, ten spray w kształcie ślimaka. – Serio? – Mikołaj zmrużył oczy. – Może to zwykłe rozbłyski. Przecież zawsze zostaje coś przy zamkach. Poszli myć zęby. Lena nastawiła minutnik, rozprowadziła miękką końcówką szczoteczki pastę z fluorem i przesuwała po brodach trzonowców małymi okrężnymi ruchami, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Nie szorowała, tylko zamiatała pod linią dziąseł. Potem nić – pętla, delikatnie, z uczuciem, jak mówiła dr Zofia – między zęby, aż „klik” schodzą z oporu. Mikołaj stał obok, uzbrojony w wyciorki i cierpliwość godną chirurga. Uśmiechnął się do lustra tak szeroko, że aż zasyczało. Po myciu i płukaniu wrócili do kamery. Spirale przy aparacie zbladły, ale kilka zostało, jakby ktoś je kładł nie na płytce, tylko na metalu. – Jeśli autor rampy używa farby z domieszką fluorescencyjnego pigmentu, może odbijać światło podobnie jak barwnik – mruknęła dr Zofia, raczej do siebie niż do nich. – Albo ktoś od nas bawi się testami poza budynkiem. Lena spojrzała na ekran i poczuła lekki dreszcz. Była praktyczna. Jej świat składał się z kalendarzy, planów i przypomnień. A jednak były chwile, kiedy rzeczy łączyły się w nietypowy wzór, jak krople wody łączące się w rysunek na szybie. Wyszli z budynku przed jedenastą. Powietrze było rześkie, przesiąknięte morskim chłodem i odległym hałasem kolei. – Odprowadzę cię do przystanku – powiedział Mikołaj, przewieszając lampę UV przez ramię. Dostał ją od dr Zofii „na chwilę, żeby odnieść do magazynu”, ale oboje wiedzieli, że chwila potrafi się wydłużyć, gdy na zewnątrz jest sobota, a w środku coś ciągnie jak za poprzeczkę. Na placu przed wydziałem, tuż przy ławce, ktoś wcześniej bawił się kredą. Białe ślimaki spiral, ledwo widoczne po deszczu, ciągnęły się w stronę fontanny. Mikołaj z czystej przekory włączył lampę. Kreda zapłonęła mlecznie. Ale nie kreda. Pomiędzy liniami, tam gdzie powierzchnia była ciemniejsza, wykwitły wąskie smugi, jakby ktoś przeciągnął po kamieniu włosiem szczoteczki namoczonej w czymś, co kocha UV. Słodko-miętowy zapach uderzył ich prawie równocześnie. – Pasta – powiedziała Lena. – Z tych z rozjaśniaczami optycznymi. Widzisz, jak odbija? Ktoś ją tu rozsmarował specjalnie. Ślady ciągnęły się jak trop wilka w śniegu, kierunek oznaczony małymi strzałkami z granatowego barwnika, który pod zwykłym światłem był niemal niewidoczny. Lena uniosła plecak wyżej na ramię, rozejrzała się. Plac był pusty. Latarnie wyglądały jak smukłe zęby, ich światło – jak szkliwo pod lampą. – Pójdziemy kawałek – zaproponował Mikołaj. – Odniosę lampę zaraz. Zobaczmy, dokąd to prowadzi. Może to gra przygotowana na dziś przez kogoś z roku? Taki… test spostrzegawczości. – Kto używałby do gry pasty i barwnika przy uczelni? – parsknęła Lena, ale ciekawość zaczęła rozpychać rozsądek. – Tylko chwila. I nie dotykamy niczego, co nie jest nasze. Ruszyli wzdłuż nabrzeża. Trop mijał kiosk z nocnymi bułkami (dużo cukru, pomyślała Lena, a potem sama sobie odpowiedziała: nie bądź stereotypowa, liczy się częstotliwość, nie demonizuj). Prowadził przez skwer, pod murale, obok skateparku. Na rampie, na której ktoś przed tygodniem zostawił spiralny graff, lampka UV wydobyła z tła cienką fastrygę liter – pojedyncze włókna cienia, fonetyczne igły łączące kontury. Litery układały się w napisy: „Płucz, gdy brak wody”, „Nić to most”, „Szkliwo pamięta”. – Ktoś naprawdę się przyłożył – szepnął Mikołaj, już bez żartów. – I zna się na rzeczy. Ślady znów zagłębiły się w ciemniejszą część parku, gdzie drzewa skrobały gałęziami o niebo. Tam, pod amfiteatrem, znajdowały się drzwi serwisowe, o których wiedzieli wszyscy, ale nikt nie traktował ich poważnie. Stalowa płyta, krata z wyciętym kółkiem na klamkę. Na oko zamknięte na amen. Lampka UV wyłapała coś, czego gołe oko nie widziało: na drzwiach, cienką, przesuszoną warstwą, ktoś napisał pędzlem zamoczonym – Lena złapała ten zapach, ledwie uchwytny – w płukance z olejkiem miętowym. Znak molara z przeciągniętym wewnątrz łukiem. Pod spodem drobniejszymi literami: „Sana dentes, sana anima”. – To żart – wyszeptała Lena, ale przerzuciła lampę na lewą dłoń, żeby mieć prawą wolną. Serce stukało jej pod kołnierzem bluzy, jakby ktoś ustawił wewnętrzny metronom na trochę za szybkie allegro. Mikołaj przyłożył palce do kółka klamki. Metal był zimny. Ktoś napisał przy zawiasie, tak drobno, że ledwie widoczne: „Uśmiechnij się, gdy zobaczysz światło”. – Wiesz, że to może być jakaś instalacja – powiedział półgłosem. – A może kamera. Albo nic. – Albo ktoś chce nam pokazać coś, co zobaczy tylko czyste szkliwo – odparła Lena, nawet nie wiedząc, skąd jej się to wzięło. Dotknęła językiem przy trzonowcu; wyraziście poczuła świeży, chłodny posmak płukanki. Przecież dopiero co myła zęby. Podnieśli lampę. Fioletowa plama zadrgała na krawędziach znaków. Przez szczelinę w drzwiach, tam gdzie farba odpadła, mignął jakiś połysk. Nieprzyjemny jak błysk noża? Nie, nie metaliczny – szklisty, jak rozbite szkliwo… albo lustro. Gdzieś w środku jednak musiał być ruch, bo nagle, zupełnie bezszelestnie, mechanizm zamka kliknął. W ciszy nocy kliknięcie zabrzmiało jak wystrzał. Zmglił się oddech Leny. Z wnętrza powiało chłodem i mięta wdarła się w gardło, intensywna i ostra, jakby ktoś rozwinął tu wąż od irygatora i dopiero zamknął zawór. W szczelinie zapulsowało błękitne światło, jakby ktoś w środku włączył lampę polimeryzacyjną i zasłonił ją dłonią. – Słyszysz? – wyszeptał Mikołaj. Drzwi drgnęły po raz drugi, jakby po drugiej stronie ktoś delikatnie, uprzejmie, zachęcał ich do wejścia.