Lena znalazła zeszyt babci w pudełku po herbatach pod łóżkiem. Na pierwszej stronie słowo Portale było zakreślone trzema grubymi, niebieskimi liniami. Pod spodem widniał adres miejskiej biblioteki i data sprzed siedmiu lat. Tego popołudnia Lena zeszła do piwnicy biblioteki, gdzie pachniało kurzem. Stary regał był domknięty łańcuchem, ale zamek puszczał po lekkim nacisku. Za deską leżał płaski kompas z mosiądzu, który natychmiast ogrzał jej dłoń. Na odwrocie kompasu wyryto symbol przypominający oko i małą strzałkę. Igor, jej sąsiad z klatki, pojawił się, bo śledził jej wiadomości. — Mówiłaś o tajemnicach, więc przyniosłem latarkę i batonik na odwagę. Igor przechylił kompas, a igła wyraźnie wskazała szafę z atlasami. Wyszarpali najgrubszy tom, ciężki jak cegła, pełen pogniecionych starych zakładek. Na mapie świata linie równoleżników drżały jak powierzchnia jeziora podczas burzy. Pod palcami Leny rozbłysła kreska opisana dziwnie: Siódmy Równoleżnik, Drzwi Wschodu. Kiedy Lena dmuchnęła na papier, drobiny kurzu uniosły się jak srebrny pył. Powietrze w piwnicy zgęstniało, jakby książki oddychały cicho i równomiernie. Światło latarki strzępiło się przy krawędzi mapy, jakby tam coś falowało. Lena powoli wsunęła dłoń w błyszczący pas, czując chłód i zapach żywicy. Z drugiej strony słychać było plusk, ptasi gwizd i daleki stuk pociągu. Atlas uniósł się o milimetr, po czym opadł, jakby złapał krótki oddech. Igor przygryzł wargę i wyszeptał, że to musi być przejście albo pułapka. Z mroku kąta wypłynął szmer, jak ostrzeżenie, lecz bez słów ani gniewu. Lena przypomniała sobie dopisek babci: wróć przed zmrokiem, jeśli droga będzie posłuszna. — Jeśli — powtórzył Igor, kręcąc kompasem, który nagle zaczął tykać jak zegar. W błyszczącym pasie ukazał się horyzont, złożony jak origami z mostów i torów. Po drugiej stronie zamigotały ogniki, jak świetliki zaklęte w metalowych klatkach. W tym samym momencie zegar w holu wybił godzinę, dziwnie spóźnioną. Ktoś po tamtej stronie wymówił imię Leny bardzo wyraźnie, jakby już ją znał. Krawędź mapy pękła światłem, gdy czyjaś zimna dłoń sięgnęła po ramę.